Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Nedir?

Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Nedir?

18/11/2020 0 Yazar: Özge K.

Kişinin detaylara, düzene ve kurallara aşırı bağlı olduğu ve genellikle günlük yaşamı etkileyecek şekilde mükemmel bir sonuç elde etme odaklı yaşadığı kişilik bozukluğuna “obsesif kompulsif kişilik bozukluğu” adı verilmektedir. Yaptıkları işlerde aşırı detaycıdırlar. Program yaparlar, liste oluştururlar ve mutlak kuralları vardır. Ancak mükemmeliyetçi tavırlarından dolayı detaylar arasında boğulduklarından yapacakları işi bir türlü tamamlayamazlar. Zaman kavramı onlar için düzenin içinde olması gereken bir unsur değil adete düşman yada bir engel gibidir.

Obsesif kompulsif kişilik bozukluğu olan kişi duygusal olarak sınırlıdır. Mantıkları ön plandadır. Her şeyi fazlası ile ciddiye alırlar. Kişiler arası ilişki kurma becerilerinden de yoksundurlar. Kendilerini yada içinde bulundukları durumların kontrolü ellerinde olmak zorundadır. Takıntılarda kalmak onlar için önemlidir.

Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Türleri Nedir?

Obsesif kompulsif kişilik bozukluğunun sekiz alt türü vardır.

Bulaşma Obsesyonu ve Temizlik Kompulsiyonu; Bireylerin bedenlerine ve elbiselerine değişik maddelerin bulaşacağı düşüncesi ile ortaya çıkan ve sıkıntıyı gidermek için sürekli temizlik yapma ve yıkanma alışkanlıklarını edindikleri bozukluktur.

Cinsel İçerikli Obsesyonlar; Bireyin toplumdaki yerine özellikle kendilerine yakıştıramadıkları şekilde (örneğin 65 yaşında dini inançlarına aşırı bağlı bir erkeğin sürekli cinsel hayaller kurması ) cinsel içerikli düşüncelere sahip olan bireylerin yaşadığı bozukluktur.

Dini İçerikli Obsesyonlar; Bireyin inancına karşı olan ve ciddi anlamda sıkıntı yaratacak şekilde dini düşüncelere takıntılı olduğu bozukluktur.

Kuşku Obsesyonu ve Kontrol Kompulsiyonu; Bireyin günlük yaşamında kendini gösterebilen (ütünüm fişini çektim mi? ocağın altını kapattım mı?) yada istemeden başka birine zarar verebileceği düşüncesi takıntı haline getiren bozukluktur.

Simetri/Düzen Obsesyon ve Kompulsiyonları; Bireyin hayatını simetri ve düzen üzerine kurduğu bozukluktur.

Dokunma Kompulsiyonları; Bireylerin bir işi yapmaya başlarken kendilerince önemli bir eşyaya dokunmayı alışkanlık haline getirdikleri bozukluktur.

Sayma Kompulsiyonları; Bireylerin herhangi bir işi belirli bir sayıya kadar saymadan yapmazlarsa o işin uğursuz olacağı inancına sahip olduğu bozukluktur.

Biriktirme ve Saklama  Kompulsiyonları; Bireyin ilerde gerekli olabilir düşüncesi ile hiçbir eşyasını elden çıkaramadığı bozukluktur.

Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Nedenleri Nedir?

Obsesif kompulsif kişilik bozukluğu erkeklerde görülme oranı daha yüksektir.

Toplumda görülme oranı % 1 dir ve genellille erkeklerde görülür. Nedenleri tam olarak belirlenememiştir fakat birkaç varsayım üzerinde durulmaktadır. Bunlar;

Genetik: Ailede yada birinci derece akrabalarda görülmesi

Beyin: Beyinin bazı bölgelerindeki bozukluk ve serotonin hormonunun değişiklik göstermesi

Çocukluk Döneminde Yaşanan Travmalar: Örneğin çok küçük yaşlarda cinsel istismara uğrayan bireyler stres ile birleşmesi

Kişilik: Bireyin titiz, kuralcı ve ayrıntıcı özelliklere sahip olmasıyla yatkınlığın artması

Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Belirtileri Nedir?

Obsesif kompulsif kişilik bozukluğunun belirtileri kişiye göre değişebilir.

Temiz ve düzenli olmak yada güvenlik amacı ile tedbirler almak bir rahatsızlık değildir. Kişinin bu davranışları günlük yaşamını etkileyecek hatta bozacak kadar yoğun olduğu durumlarda hastalık halini alır. Tanın konulabilmesi için aşağıdaki belirtilerin çoğunu göstermek durumundadır.

  • Bir işi yaparken yaptıkları işin amacından çok ayrıntıları, kuralları, listeleri ve organizasyonu ile ilgilenmek hatta bunlarla ilgilendiğinden dolayı işi tamamlayamamak
  • Herhangi bir eşyayı yada nesneyi özel bir nedeni olmadan elden çıkartmamak hatta biriktirmek
  • Herhangi bir işi kendisi gibi yaptığına ikna olmadığı sürece işi paylaşmaz, görevi devretmez yada birlikte çalışmayı kabul etmemek
  • Resmi ve tutuculuk hali
  • Para konusunda oldukça tutumlu olma hatta cimrilik
  • Zihinde hoş olmayan seksüel şeyler canlandırma
  • Aşırı derecede düzene bağlı olma
  • İşe aşırı derecede bağlı olma hatta bu yüzden arkadaş ilişkilerden ve keyfi durumlardan uzak olma
  • Ahlaki ve diğer durumlara karşı esnek olamama

Kişilik bozukluğunun bir çok türü vardır onlardan bir tanesi de narsist kişilik bozukluğudur. ” Narsist Kişilik Bozukluğu Nedir? ” yazımızdan detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.